Home

Nieuws

Activiteiten

Kerken

Over ons

Donateur

Webwinkel

Contact


  • 2024
  • 2023
  • 2022
  • 2021
  • 2020
  • 2019
  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
15 07 24

Het legaat van Gerben en Sjoukje

Verbonden aan Friesland, trouw aan de kerk, liefde voor het landschap. Voor Gerben en Sjoukje Abma-Bakker waren dat belangrijke motieven om een legaat na te laten aan Stichting Alde Fryske Tsjerken, zo vertellen hun dochters Richtsje en Doutzen. ‘Heit’ overleed in 2016, ‘mem’ in het voorjaar van 2024.

De dochters vinden het fijn om de beslissing van hun ouders, om maar liefst €100.000 aan onze erfgoedstichting te schenken, op bescheiden wijze publiciteit te geven. Het mag bekend worden, zeggen zij, wat hun ouders bewogen heeft. En ze hopen dat het legaat de stichting zal helpen om Friese kerken te bewaren.

Op de dijk in Stavoren, waar de familie vroeger een zomerhuis had, overhandigden ze het legaat symbolisch aan stichtingsvoorzitter Eabe Veerman. Die toonde zich zeer dankbaar. Schenkingen (giften, donaties, legaten, erfenissen) zijn van cruciaal belang voor de stichting om Friese kerken in goede conditie te houden en onder de aandacht te blijven brengen.

Richtsje en Doutzen vertellen: “Trou oan ‘e tsjerke en bûn oan Fryslân. Op it grêf fan ús heit en mem stiet dy tekst. Dizze tekst typeart harren. Wij betochten him foar ús heit, tegearre mei ús mem. Trou oan ‘e tsjerke, ja. Bûn oan Fryslân yn dy sin dat ús heit Fryske les joech, dat wij thús Frysk sprutsen en dat ek, as sij der net wennen, der wol bining wie mei Fryslân, troch famylje en taal en it thúsgefoel.

Tijdens fietstochten in vroegere tijden wees heit bij elk dorp de toren aan, om vervolgens de naam van het bijbehorende dorp te noemen. Zo raakten de dochters vertrouwd met het Friese landschap. Ook namen ze de liefde voor kerken over van hun ouders. Richtsje is predikant, Doutzen zingt als lid van de Muidercantorij (Amsterdam) kerkmuziek - in kerken.

Verbondenheid met ‘de’ kerk was er ook omdat beide ouders hun leven lang trouwe kerkgangers waren. Eerst in de Opstandingskerk in Leeuwarden en de Nicolaaskerk in Stavoren en na hun pensionering in de Muiderkerk in Amsterdam. In corona-tijd keek mem vanuit Amsterdam naar de kerkdiensten van Omrop Fryslân, om die vervolgens telefonisch met haar zussen te bespreken.

Heit en mem deden ook vrijwilligerswerk en waren, voor zover hun dochters bekend, vanaf de oprichting van de Stichting Alde Fryske Tsjerken (in 1970) donateur. Heit schreef bovendien: historische boeken, romans en toneelrecensies voor het Friesch Dagblad.

Gerben en Sjoukje liggen begraven in het dorp Nijland, tussen Sneek en Bolsward. Mem is hier geboren en hier zijn ze ook getrouwd, vertellen de dochters. “Wij betinke ús heit en mem mei tankberens en yn leafde.”

 




10 07 24

Opening Baken Het Ziltepad: Peter Vink

Op vrijdag 12 juli worden in vier Friese en Groninger kerken vier bijzondere, site specific lichtkunstwerken van Peter Vink in gebruik genomen. De kerken liggen aan de nieuwe wandel- en fietsroute Het Ziltepad. Elk werk wordt officieel geopend in aanwezigheid van de kunstenaar. Je bent van harte welkom om de hele dag met ons mee te reizen, of om aan het einde van de dag aan te schuiven bij de feestelijke dagsluiter, de opening van het kunstwerk in Usquert (Groningen). Aanmelden is noodzakelijk en kan via deze link.

Langs de Waddenkust loopt sinds 2023 Het Ziltepad: een wandel- en fietsroute langs de ruige noordelijke kustrand van het land, in Friesland en Groningen. Het Ziltepad is een project van Stichting Alde Fryske Tsjerken en Groninger Kerken en wordt de komende jaren steeds verder uitgebreid. Stichting Hi-Lo Art, een jonge organisatie die sinds 2022 openbare kunstwerken - de zg Bakens - in het Waddengebied initieert, treedt op als curator van vier kunstwerken langs het Ziltepad.

Baken Het Ziltepad
Baken Het Ziltepad van Peter Vink bestaat uit vier verschillende, site-specific lichtkunstwerken van de gerenommeerde beeldend kunstenaar Peter Vink. In vier kerken zorgt hij voor een transformatie door licht: hij maakt een steeds andere toepassing die de kerk letterlijk in nieuw licht zet. De bezoeker zet de kunst zelf in werking.

Programma
Op alle locaties vertelt de kunstenaar over zijn onderzoek naar de kerk en de vertaling daarvan naar een lichtwerk. In Usquert vindt de afsluitende feestelijke opening plaats, waarbij organist Wietse Ouwejan zal improviseren op het historische ‘rococo’- orgel (gebouwd in 1852 door Petrus van Oeckelen en in 2007 gerestaureerd in originele staat). 

  • 11.00u (inloop vanaf 10.30): Sint Willibrorduskerk | Tsjerkestrjitte 11 | HOLWERT (FR)
  • 12.15u (inloop vanaf 12.00) : Hervormde Kerk | Hege Tsjerkewei 2 | HEGEBEINTUM (FR) (parkeren bij museum Terp Hegebeintum, Pypkedyk 4)
  • 14.30u. (inloop vanaf 14.15): Petruskerk | Hoofdstraat 74 | PIETERBUREN (GR)
  • 16.00u. (inloop vanaf 15.45) Petrus- en Pauluskerk | Kerkstraat 9 | USQUERT (GR), einde 17.30/18.00u

Over de kunstenaar
Peter Vink (de Bilt, 1974) studeerde in 2001 af aan de Gerrit Rietveld Academie. Sindsdien maakte hij naam als ontwerper van (soms zeer grootschalige) lichtinstallaties die altijd een toevoeging aan- of een vertaling van de situatie ter plaatse zijn. Zijn werk is architecturaal, minimalistisch en innovatief en getuigt altijd van locus genii, de ‘geest van een plek’. Vinks werk was onder andere te zien in Nederland in de Gouden Bocht tijdens het Amsterdam Light Festival 2023; bij Wapenveld tijdens de IJsselbiënnale 2021; en permanent in het stadhuis van Hengelo (2020). Buiten Nederland exposeert hij met name in Duitsland en China.

Adressen & openingstijden 
Wil je de kunstwerken een andere keer bewonderen? Dat kan! Hieronder vind je de adressen en openingstijden per kerk. De kunstwerken zijn tot eind oktober in de kerken te bezichtigen. 

HOLWERT 
Sint Willibrorduskerk | Tsjerkestrjitte 11 | Dagelijks 9.00-17.00 uur | gratis entree

HEGEBEINTUM
Hervormde Kerk | p/a Terp Hegebeintum | Pypkedyk 4 | Ma t/m za 10.00-17.00, zo 13.00-17.00 uur | entree €4,50 incl. rondleiding

PIETERBUREN
Petruskerk | Hoofdstraat 74 | Dagelijks 9.00-17.00 uur | gratis entree

USQUERT
Petrus en Pauluskerk | Kerkstraat 9 | Dagelijks 9.00-17.00 uur | gratis entree

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door: Mondriaanfonds, Kunstraad Groningen, Provincie Fryslân, Stichting Beringer-Hazewinkel, Groninger Kerken, Stichting Alde Fryske Tsjerken




02 07 24

Tsjerkepaad exposities 2024

Gedurende de jaarlijkse Tsjerkepaadperiode zijn van 6 juli t/m 14 september ruim 250 kerken in Friesland op de zaterdagmiddagen vrij toegankelijk. Gastvrije vrijwilligers zijn beschikbaar om uitleg te geven over de kerk en haar historie. De kerken zijn open voor iedereen die erfgoed, kunst, stilte, ontmoetingen, rust of meditatie waardeert!

Op de website van Tsjerkepaad vind je bij ‘overzicht kerken’ welke kerken deze zomer
op welk tijdstip geopend zijn en of er extra activiteiten plaatsvinden, zoals exposities, muziek of een lezing.

In de deelnemende kerken van de Stichting Alde Fryske Tsjerken zijn de hierna volgende exposities te bezoeken.

Expositie trouwfoto’s | JOHANNESKERK BRITSUM

In de Johanneskerk van Britsum worden trouwfoto’s van bewoners van Britsum geëxposeerd. Zowel zaterdags als zondags van 14.00 - 17.00 uur.

Foto-expositie en beleefwandeling | NICOLAASKERK KOARNJUM EN SINT GENOVEVAKERK JELSUM
In opdracht van de Plaatselijke Commissies heeft fotograaf Bob de Boer (Koarnjum) twee series van 10 foto’s gemaakt met interessante details. Zo zijn er bijvoorbeeld in Koarnjum een ‘blinde’ groene deur en de graven van de zusters Bouma interessant om meer over te weten. In Jelsum zijn het de oorlogsgraven uit WOII en van de familie Terpstra die een toelichting verdienen. Daarbij is er een beleefwandeling van een rondje van ca. 7 km van ‘State tot Stek’, verkrijgbaar bij Dekema State in Jelsum, waarin de kerken van Koarnjum en Jelsum zijn opgenomen.

Expositie luciferkerkjes van Frits Jansen (1926-2002) | KULTUERTSJERKE HARICH
Tientallen kerkmodellen van lucifers exact op schaal. Voor het maken van een kerk was Jansen soms wel een half jaar bezig en dan was hij wel 40 uur in de week aan het werk.

Expositie van Ernesto Lemke | DORPSKERK HUIZUM
Lemke werd met zijn kleurrijke met LEGO ‘geschilderde’ portret van Arjan Lubach winnaar van ‘Sterren op het doek’. Tijdens de opening op 6 juli wordt de muziek verzorgd door organist Jelle Rollema.

Expositie “They Just Couldn’t Imagine” | MARIAKERK KORTEZWAAG
Met haar foto’s vertelt fotograaf Ruth de Jong het verhaal van mensen in Oekraïne die ongevraagd in een oorlog terechtkomen. Ruth de Jong heeft vele reizen naar Oekraïne gemaakt voor de Stichting Hope4Ukraine. De expositie is dagelijks te bezoeken.

Expositie doopjurken | KERKEN WESTERNIJTSJERK EN MARRUM
In de kerken van Westernijtsjerk en Marrum wordt een duo-expositie gehouden van doopjurken uit de omgeving. Het beschikbaar stellen van een doopjurk roept bij mensen veel herinneringen op. In de voorbereidingen zijn alle deelnemers persoonlijk gevraagd naar het ‘verhaal bij’ de doopjurk: bij elke jurk wordt een toelichting gegeven.

Expositie schilderijen Thea Landman | BARTHOLOMEUSKERK WESTHEM
Thea Landman laat zich inspireren door de natuur, vooral in de Alpen, waar zij graag komt en waar het gevoel van verwondering zo groot is en wij zo klein.

Tentoonstelling Kunst, Kitsch en Curiosa | IOANNIS TEATERTSJERKE WIER
Informatie: s.sevenster@hetnet.nl of 0518-471123 • 13.00 - 17.00 uur.

Expositie Oertaal van Brecht Langhout | KERK BRITSUM
Brecht Langhout exposeert zaterdag 3 augustus tot en met zondag 15 september met haar expositie Oertaal, symbolen in kunst en cultuur. Tijdens de opening op zaterdag 3 augustus om 16.00 uur zal zij zelf vertellen over haar werk. Openingstijden expositie zaterdags en zondags 13.30 tot 17.00 uur.

Kant-expositie | KERKJE SCHUREGA
Kantklossen is opnieuw ontdekt: Op de expositie zullen diverse kloswerken te zien zijn van de kantklosgroep Jubbega. Er wordt ook iets aangeboden voor verkoop. Omlijst met muziek op de trekzak vertolkt door Jolke de Boer en Henk de Vries van Trekzakvereniging Paulus Jakje.




25 06 24

De nieuwe UITagenda staat weer boordevol interessante activiteiten!

Onze impresario Joke Bakker heeft weer met zorg een prachtige UITagenda samengesteld. In deze agenda vindt u een overzicht van meer dan honderd activiteiten die u het komende halfjaar in onze prachtige kerken, onze monumentale parels, kunt bezoeken.

Onze donateurs ontvangen deze agenda tegelijk met het AFT magazine. Voor niet-donateurs is de agenda te verkrijgen in al onze kerken en in openbare gebouwen zoals theaters, cafés, bibliotheken, VVV's en musea in Friesland.

Natuurlijk kunt u het activiteitenoverzicht ook op onze website raadplegen. We ontvangen u graag bij een expositie, een concert, workshop of lezing of gewoon wanneer u even binnen wilt kijken in ons cultureel erfgoed. Onze prachtige monumentale kerken zijn stuk voor stuk een bezichtiging waard. Zij vormen tezamen het grootste kleine podium van Friesland. Komt u ook?




24 06 24

Stichting Alde Fryske Tsjerken zoekt een Office Coördinator (32 uur p/w)

Voor 56 historische kerken, een team van 9 medewerkers en circa 300 vrijwilligers zoekt de Stichting Alde Fryske Tsjerken een Office Coördinator (32 uur p/w), een teamspeler en belutsen by it Fryske religieus erfgoed en de mienskip. ⁠

Ben jij proactief, houd je van organiseren, ben je administratief sterk en gastvrij? Ben je enthousiast, betrokken en vind je het fijn om het centrale punt van de organisatie te zijn in een zeer afwisselende functie? Dan ben jij vast onze Office coördinator!

Als Office coördinator ben jij het eerste aanspreekpunt binnen de organisatie. Jij zorgt ervoor dat afspraken en bijeenkomsten op orde zijn. Daarnaast faciliteer je onze donateursbijeenkomsten, lezingen, excursies en bijzondere bijeenkomsten en help je bij projecten zoals het Ziltepad en evenementen in onze kerken. Vanzelfsprekend ontvang je onze bezoekers altijd professioneel en met een glimlach. Kortom: in deze functie is het belangrijk dat je sociaal bent, makkelijk contact legt en organisatorisch en administratief sterk bent! Bovenal ben je gedreven, ambitieus, nieuwsgierig en in staat om kennis, die misschien nog ontbreekt, je snel eigen te maken. Je werkt in een klein team, en stemt veel af met collega’s. Stichting Alde Fryske Tsjerken vindt het belangrijk dat je zelfsturend bent en je durft te laten horen. Autonomie staat hoog in het vaandel.

 

Heb je interesse? De uitgebreide functieomschrijving vind je hier!




22 06 24

Het Ziltepad breidt uit met nieuwe routes en kunst

Na het succesvolle proeftraject in de herfst van 2023 is Het Ziltepad dit jaar uitgebreid. Gids Fokko Bosker ging afgelopen april weer op pad en heeft maar liefst twaalf nieuwe routes langs de ruige rand van het noorden uitgestippeld. Vanuit Eastrum ging hij verder de provincie Friesland in en vanuit Hornhuizen trok hij verder door het Groningse landschap.

DE BASIS
Het proeftraject vond plaats tussen Eastrum via Lauwersoog en Vierhuizen naar Hornhuizen (of viceversa). Deze route bestaat uit drie lineaire etappes met een gemiddelde afstand van 17-25 kilometer die je wandelend of op de fiets kunt afleggen. Naast de etappes van kerk tot kerk bestaan er ook rondwandelingen om te ontdekken. Vanuit elke kerk is één rondwandeling ontwikkeld en ook die variëren qua afstand tussen de 17 en 25 kilometer. Deze afstand is de vuistregel voor alle routes die de komende jaren voor Het Ziltepad worden ontwikkeld.

DE UITBREIDING
De uitbreiding vindt dit jaar zowel in Friesland als in Groningen plaats. In beide provincies worden drie kerken aan de bestaande route toegevoegd. In Friesland zijn dit de kerken in Holwerd, Hegebeintum en Hijum en in Groningen zijn dit Usquert, Pieterburen en Uithuizermeeden. Tussen deze kerken en de bestaande route worden zowel lineaire etappes als rondwandelingen ontwikkeld. Tot en met 2027 worden er elk jaar een paar kerken met daarbij meerdere routes toegevoegd. Uiteindelijk verbindt Het Ziltepad 22 kerken uit Groningen, Friesland en Noord-Holland met elkaar.

PROGRAMMERING
Bij de programmering zijn er ook mooie ontwikkelingen. Tijdens het proeftraject bleek de podcast een succes en dus is besloten er voor elke kerk één te maken. Deze podcasts worden de komende jaren gefaseerd gelanceerd en zijn te vinden via Youtube en Spotify. Ze vertellen het verhaal van de kerk en zijn direct te beluisteren wanneer je een kerk bezoekt.

In samenwerking met Hi-Lo zijn er dit jaar vier tijdelijke kunstwerken, ofwel Bakens, langs Het Ziltepad gerealiseerd. Hi-Lo is een nieuwe, ambitieuze kunstmanifestatie rond de Waddenzee. De eilanden en de kustrand van het hele Waddengebied vormen het podium voor een keten van kunstuitingen en exposities. Lichtkunstenaar Peter Vink is dit jaar de maker van de expositie. De Bakens worden de gehele zomerperiode tentoongesteld in de volgende kerken: Hegebeintum, Holwerd, Usquert en Pieterburen.

Daarnaast ontwerpt Stichting Productiehuis Spinbarg een blijvende tentoonstelling. Bij het productiehuis draait het om verbeelding. Door het prikkelen van de fantasie willen ze mensen met andere ogen naar hun omgeving laten kijken en ze bewust maken van de landschappelijke en (cultuur-) historische waarde van die omgeving. Deze tentoonstelling zal bestaan uit zes prachtige, opengeslagen boeken, geïnspireerd op een opengeslagen bijbel, met daarin een iPad. Via deze ‘bijbels’ kunnen bezoekers animaties van mythes en sages, die zich in het Waddenkust gebied afspelen, bekijken. Deze bijbels zijn een blijvende productie en zullen door de jaren heen rouleren langs alle kerken aan de route.

VRIENDEN OP DE FIETS
Voor het meerdaagse wandelen of fietsen van Het Ziltepad is het belangrijk dat er langs de route genoeg slaapplekken beschikbaar zijn. In verschillende kerken is het mogelijk om te overnachten, maar daarnaast zijn er ook andere opties nodig. Er zijn hier en daar hotels of B&B’s, maar ook Stichting Vrienden op de Fiets is een mooie en hele leuke uitkomst. Vrienden op de Fiets beheert een netwerk van circa 5000 particuliere logeeradressen waar sportievelingen gastvrij en voordelig kunnen overnachten tijdens hun meerdaagse fiets- of wandeltocht. De Stichting maakt verrassende ontmoetingen tussen gelijkgestemden mogelijk en draagt graag bij aan de groei van duurzaam toerisme. Het zou fantastisch zijn als er langs de Waddenkunst meer Vrienden bijkomen die hun huis willen opstellen als logeeradres. 

DEELNEMEN AAN DE ROUTE
Inmiddels is het proeftraject verleden tijd en is de route voor iedereen die wil wandelen of fietsen vrij toegankelijk. Opgeven is niet meer nodig. Dus trek je schoenen aan, kies via www.visitwadden.nl/hetziltepad een etappe uit en ga Het Ziltepad te voet of op de fiets ervaren! Op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen? Volg Het Ziltepad via Facebook en Instagram of schrijf je in voor de nieuwsbrief. 

Het Ziltepad kwam tot stand met bijdrages van Het Waddenfonds, Mondriaan Fonds, Provincies Fryslân*, Groningen en Noord-Holland, FB Oranjewoud, Cultuurfonds, Visit Wadden en de Stichtingen Alde Fryske Tsjerken en Groninger Kerken. * De bijdrage van de Provincie Fryslân was nog niet helemaal zeker toen dit blad gedrukt werd.




17 06 24

Kom langs bij de zomerexposities van 2024!

Hierbij alvast de exposities voor deze zomer op een rij. Kom je gezellig langs? 

Expositie ‘Zie Mij. De bijbel in foto's - De Groate Kerk in Sint Jacobiparochie
Het nomadische Bijbels museum komt voor het eerst met een expositie naar Friesland en heeft hiervoor De Groate Kerk als locatie gekozen. Deze expositie is van 22 juni tot en met 22 september iedere vrijdag, zaterdag en zondag van 13.00 – 17.00 uur geopend en brengt het oeroude verhaal van de Bijbel tot leven. Beeldend kunstenaar Caroline Waltman doet dat door middel van foto’s. In verschillende landen legde zij beelden vast die een nieuwe en eigentijdse blik op de Bijbel werpen. Waltman koppelt in de tentoonstelling foto’s van mensen aan het strand, een vliegveld vol vluchtelingen en een kuil vol regenwater aan door haar gekozen verzen uit de Bijbel. Deze bijbelverzen staan vermeld in zes talen; Nederlands, Arabisch, Duits, Engels, Fries en Tigrinya.

Expositie Paw-Traits, dierbare beelden - Kerk Ferwoude
Gedurende de zomerperiode is van 20 juli tot en met 15 september de kerk van Ferwoude dagelijks geopend met de foto-expositie ‘Paw-Traits’ van André Zuijdam. Een mix van ontroerende en humoristische dierenportretten.

Monnikenwerk 2024 - Kerken van Eastrum, Jouswier, Wetsens en Nijewier
Van 17 juli t/m 21 augustus is er weer Monnikenwerk in Noard-East Fryslân. Zes woensdagen zoeken kunstenaars de stilte van oude kerken en laten zich inspireren door de gewijde ruimten en het omringende landschap. Bezoekers zijn welkom op de woensdagen van 17.00 tot 20.00 uur. Wilma Bosland gaat werken in Eastrum, Coby Prins in Jouswier, Lisette Durenkamp in Nijewier en Hermine Stam in Wetsens. Op de website www.monnikenwerk.nu vertellen de kunstenaars iets over hun ideeën en plannen. U kunt voor informatie contact opnemen met Lisette Durenkamp, 06- 22621672 of lisettedurenkamp@knid.nl

Schilderkunst van Hennie Dijk-Stel - Mariakerk Bears
Botanische tekeningen en aquarellen. Van 29 juni t/m 29 september, dinsdags t/m zondags van 13.00 – 17.00 uur.

Atelierkerk Ginnum 
De kerk van Ginnum is de gehele zomer in gebruik als residentie door diverse kunstenaars. U kunt vrij naar binnen lopen om een kijkje te nemen tijdens hun werkzaamheden.




05 06 24

Expositie They Just Couldn't Imagine in Kortezwaag

De expositie van Ruth de Jong-Houwink vertelt het verhaal van mensen in Oekraïne, die ongevraagd in een oorlog terecht zijn gekomen. They Just Couldn't Imagine is vanaf nu dagelijks te bewonderen in de Mariakerk in Kortezwaag. 

Afgelopen vrijdag 1 juni werd de expositie officieel geopend door de commissaris van de Koning Arno Brok, die werd ontvangen door burgemeester Andries Bouman.  Bouman, Ruth en Brok hielden alle drie een korte toespraak. En het koor De Reade Hoeke uit Heerenveen verzorgde een musicale bijdrage. Stichting Alde Fryske Tsjerken is blij met deze expositie in één van onze kerken.  

They Just Couldn't Imagine:
Neem bijvoorbeeld het verhaal van Dima. Hij had geen idee wat hem te wachten stond toen de Russische invasie begon en hij wist ook niet dat de Russen de opdracht kregen om elk levend wezen dood te schieten. Toen Dima pampers ging halen werd hem dat bijna fataal.

Maar ook het verhaal van Katya die duizenden inwoners van Irpin hielp evacueren. Zij kreeg wanhopige mensen aan de telefoon die in doodsangst vroegen naar een veilige evacuatieroute. Velen wisten hierdoor te ontsnappen aan het oorlogsgeweld, maar ook velen werden tijdens hun vlucht vermoord door de Russen: mannen, vrouwen en kinderen…

Wat de Oekraïeners is aangedaan - en nog steeds wordt aangedaan - kunnen wij niet ‘oplossen’. Toch zet Stichting Hope4Ukraine zich vanaf het begin van de oorlog in om de mensen in Oekraïne te helpen. Dit doen we in samenwerking met de Irpin Bible Church, omdat wij geloven dat er hoop is! 

Benieuwd naar de expositie? Tot en met 14 september is de kerk dagelijks open (10.00 - 17.00u) en gratis te bezoeken.

De expositie 'They just couldn't imagine' is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Hope4Ukraine. Zij helpen de mensen in Oekraïne. Help je mee?




03 06 24

Piterkerk Lippenhuizen naar Alde Fryske Tsjerken

De Piterkerk in Lippenhuizen krijgt een nieuwe eigenaar. Stichting Alde Fryske Tsjerken neemt het monumentale gebouw over van de Protestantse Gemeente Lippenhuizen. Het aantal kerken dat de stichting bezit komt daarmee op 56. Vrijdag 7 juni vindt in de kerk de overdracht plaats.

De Protestantse Gemeente zal vrijdag de sleutel van de kerk overhandigen aan de waarnemend voorzitter van de stichting, Ebe Veerman. Als tegenprestatie betaalt Veerman de gemeente het symbolische bedrag van €1.

“Wij vinden het belangrijk dat deze kerk uit 1743 in het Friese landschap behouden blijft. Daarom nemen we de zorg ervoor op ons’’, zegt Veerman.

Een van de voorwaarden van de stichting bij de overname van een kerk is dat er een plaatselijke commissie van vrijwilligers komt. Zij zorgen ervoor dat de gebouwen zoveel mogelijk open zijn, dat er uiteenlopende activiteiten kunnen plaatsvinden en dat iedereen zich er welkom kan voelen. Van de meer dan 350 vrijwilligers die de stichting telt, zijn er zo’n 300 actief in die plaatselijke commissies.

Het cultureel-religieus erfgoed blijft zo van de mienskip. In Lippenhuizen wordt vrijdag ook zo’n commissie geïnstalleerd. De kerkelijke gemeente blijft de kerk huren voor religieuze vieringen.

De kerk is aanvankelijk zonder toren gebouwd. Een toren vond men in die tijd niet nodig, want de klok hing in een klokkenstoel die er pal naast stond. In 1862 voorzag E.R. Kuipers uit Gorredijk de kerk van een mooie geveltoren met een naaldspits. Een bijzonder element in de kerk is de monumentale preekstoel. Die is omstreeks 1660 gemaakt en al gebruikt in een voorganger van de huidige kerk.

Stichting Alde Fryske Tsjerken is in 1970 opgericht. Zij wil kerken die vanuit historisch oogpunt belangrijk zijn in stand houden, en dat voor een zo breed mogelijk publiek. De stichting heeft bijna vierduizend donateurs en een kleine betaalde organisatie.

Bekijk uitnodiging




13 05 24

Feestje bij uurwerk in Goingarijp

Buiten scheen volop de zon en binnen zat de kerk van Goingarijp even helemaal vol, afgelopen zaterdagmiddag. Met hoofdrollen voor een eeuwenoud smeedijzeren uurwerk en burgemeester Fred Veenstra. 

In februari 2023 stond 'de tiid efkes stil yn Goïngaryp', maar inmiddels tikt de tijd hier weer rustig door. Het monumentale uurwerk, dat vermoedelijk in de eerste helft van de zeventiende eeuw is gemaakt, is in 2023 gerestaureerd. Dat werk was al een poos terug afgerond, maar de klok was nog niet officieel weer in gebruik genomen.

,,We hebben 50 mensen uitgenodigd’’, vertelt vrijwilliger Cees Mollema van de Stichting Alde Fryske Tsjerken, ,,en er zijn 55 gekomen.’’ Ze waren er buiten de kerk allemaal getuige van hoe de burgemeester, door bij de klokkenstoel aan een touw te trekken, aan het hele dorp liet horen dat de klok weer heel goed slaat.

De kerk heeft geen toren en op de kerk is geen wijzerplaat aangebracht. Ten westen van de kerk staat een klokkenstoel waarvan de klok ook fungeert als slagklok. Er is aan de klokkenstoel een slaghamer aangebracht die via een ijzerdraad verbonden is met de slaghefboom van het uurwerk in de kerk. Via deze constructie slaat het uurwerk op de klok. Het uurwerk drijft geen wijzers op een wijzerplaat aan. De aandrijfgewichten van het uurwerk moesten voorheen handmatig worden opgewonden. Na het elektronisch maken van het uurwerk gaat dit nu automatisch. Hierdoor viel er vorig jaar een gat in de dagelijkse planning van de vrijwilligers Cees Mollema en Kees Swildens. Samen waren zij verantwoordelijk voor het opwinden van het uurwerk. Dit moest elke dag twee keer gebeuren. Kees 's morgens en Cees 's avonds.  

Het uurwerk is gerestaureerd door Vellema Torenuurwerken in Hallum. Belangrijke klussen waren: 

  • het demonteren van het uurwerk;
  • alle smeedijzeren onderdelen glasparelstralen tot deze verf- en roestvrij zijn;
  • het polijsten van alle astappen;
  • het aanbrengen van een matzwarte coating;
  • het herstellen van versleten lagers;
  • het aanbrengen van een palveer op het grondrad.

In de zomer van 2023 is het uurwerk teruggeplaatst en na een aantal maanden proefdraaien en alles rechttrekken, op elektronisch gebied, loopt de tijd in Goingarijp weer op rolletjes. Het uurwerk kan er weer jaren tegenaan. Ditmaal wel zonder inspanningen van Cees en Kees. Zij hebben een andere invulling moeten vinden voor hun tijd. 

De financiering van de restauratie koste circa 49.500 euro. De provincie gaf een subsidie van de helft van dat bedrag. Vrijwilligers van onze plaatselijke commissie hebben met diverse acties ongeveer 12.000 euro opgehaald. Petje af voor onze vrijwilligers, in het bijzonder de familie Mollema.




Toon alle nieuws