De Stichting Alde Fryske Tsjerken heeft een aantal cultuurfondsen bereid gevonden om een financiële bijdrage te leveren aan de instandhouding van 23 van haar kerkgebouwen. In totaal is een bedrag van € 625.000 toegezegd.

De bijdragen zijn afkomstig van:

•  de Ottema-Kingma Stichting
• de Stichting Woudsend Anno 1816
• het Old Burger Weeshuis te Leeuwarden
• het Sint Anthony Gasthuis te Leeuwarden
• het Juckema-Siderius Fonds
• de Van Heloma Stichting
• de Kingma Stichting
• drie Friese stichtingen die anoniem willen blijven.

Voor al deze Friese cultuurfondsen was het heel belangrijk dat ook het landelijke vermogensfonds de Stichting Dioraphte een toezegging heeft gedaan.  De

23 kerken

Met de steun van de cultuurfondsen kan de Stichting Alde Fryske Tsjerken het meerjarenplan uitvoeren, dat in het kader van de subsidieregeling BRIM (Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding Monumenten) is ingediend voor een eerste groep van 23 kerkgebouwen.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft de subsidiabele kosten voor deze werkzaamheden vastgesteld op € 1,8 miljoen. Het Rijk subsidieert hiervan € 1,2 miljoen (65%), op voorwaarde dat de Stichting Alde Fryske Tsjerken als eigenaar de overige 35% (€ 637.520) kan opbrengen.

Dat is de Stichting nu gelukt, dankzij de steun van de cultuurfondsen en een kleine bijdrage (€ 12.520) uit eigen middelen. De werkzaamheden moeten volgens de beschikking van de Rijksdienst worden uitgevoerd in de periode 2011-2016.

'Diep dankbaar'

Voorzitter Jan Kersbergen noemt het heel bijzonder dat de Friese cultuurfondsen samen hun schouders onder de Stichting Alde Fryske Tsjerken willen steken. ,,Het is bijna onwerkelijk dat de fondswerving voor het zesjarenplan nu al, in feite in de eerste helft van het eerste jaar, tot dit ongelooflijke resultaat heeft geleid. Daar kunnen we alleen maar diep dankbaar voor zijn. Het haalt een zware last van onze schouders.”

Met name voorzitter mr. Douwe de Vries van de Ottema-Kingma Stichting en bestuurslid mr. Ernest de Lange hebben achter de schermen veel werk verzet. Het bestuur van de Stichting Alde Fryske Tsjerken is hen bijzonder veel dank verschuldigd.”

Twee clusters

De Stichting Alde Fryske Tsjerken heeft in januari 2011 opnieuw meerjarenplannen ingediend bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, voor nog eens twee groepen van acht kerkgebouwen. Eén aanvraag is afgewezen en moet in 2012 opnieuw worden ingediend.

Voor het andere cluster zijn de subsidiabele kosten vastgesteld op ruim € 450.000. De Rijksdienst stelt voor de periode 2012-2017 een subsidie van € 292.800 (65%) beschikbaar voor deze acht kerken. Om dit bedrag naar Fryslân te halen, is een eigen bijdrage nodig van € 159.286 (35%). Diverse andere cultuurfondsen zijn inmiddels gevraagd om hieraan mee te betalen.

Financiële uitdaging

Voorzitter Kersbergen benadrukt dat de steun van de cultuurfondsen niet betekent dat de Stichting geen financiële uitdagingen meer kent. ,,Met de toegezegde middelen kunnen we in ieder geval € 1,2 miljoen subsidie naar Fryslân halen voor het BRIM-onderhoud aan de eerste groep van 23 kerkgebouwen. De financiering van het eigen aandeel van de overige zestien kerken ligt nog open."

,,Daarnaast blijft er de uitdaging om de benodigde middelen bijeen te brengen voor het inbouwen van keukens en toiletten in de kerken die dat nog niet hebben. Zonder keuken en toilet is de exploitatie van een kerk een lastig verhaal. We hopen daaraan de komende jaren meer aandacht te kunnen besteden.”

Donateurs

Ook de financiële steun van de donateurs blijft onontbeerlijk voor de Stichting Alde Fryske Tsjerken, benadrukt Kersbergen. ,,De provinciale subsidie die we jaarlijks krijgen, is niet toereikend om de kosten van het bureau te dekken. Tegelijkertijd hebben we ambities om de organisatie voorzichtig verder uit te bouwen. Dat is nodig, met het oog op de kerkgebouwen die ons worden aangeboden en die we de komende jaren wellicht overnemen."

,,De kerkgebouwen worden weliswaar beheerd door vrijwilligers, maar het bestuur is zich er terdege van bewust dat die meer ondersteuning verdienen. En we zitten nog met de kosten van gas, elektra en water. Die worden niet in alle kerken terugverdiend met de activiteiten in de kerken. Daar moet nog ieder jaar geld bij. Het is dus niet zo dat er nu een schip met geld binnenvaart, en dat we rustig achterover kunnen gaan leunen. Het blijft belangrijk dat donateurs ons steunen, met giften, schenkingen en legaten."

Restauraties

De Stichting Alde Fryske Tsjerken bezit 39 kerkgebouwen. Die staan er gemiddeld genomen goed bij. Vijf jaar geleden waren er nog vier kerken die wachtten op een ingrijpende restauratie, in Boer, Ter Idzard, Sint Jacobiparochie en Wier. Deze zijn nu allemaal gerestaureerd; met Wier als laatste in de rij. De cultuurfondsen hebben flinke bijdragen geleverd voor al deze restauraties.

Diverse cultuurfondsen hebben aangegeven dat hun bijdrage voor de BRIM 2011-2016 eenmalig is. Het bestuur van de Stichting Alde Fryske Tsjerken beraadt zich de komende jaren op een meer structurele financiering van de eigen bijdrage in de instandhoudingskosten.

Meegeefsommen

Een conclusie die nu al getrokken kan worden, is dat de Stichting Alde Fryske Tsjeken hogere meegeefsommen zal moeten vragen. Gestreefd wordt naar meegeefsommen die de Stichting in staat stellen om de over te nemen kerken tot in lengte van jaren te onderhouden.

Het is een illusie te denken dat de eigen bijdrage voor de instandhouding van kerken opgebracht zou kunnen worden vanuit het gebruik van het kerkgebouw. Zeker in een perifeer gelegen gebied als Noord-Fryslân met z’n bevolkingskrimp en vergrijzing.

De vrijwilligers van de Plaatselijke Commissies die de gebouwen voor de stichting beheren, streven ernaar om tenminste de kosten van gas, water en licht op te brengen. De Commissies worden daarbij geholpen door het impresariaat van de Stichting Alde Fryske Tsjerken, dat hen ondersteunt op het gebied van culturele programmering en bij de verhuur van kerken.

De inzet van de Plaatselijke Commissies, die gemiddeld bestaan uit vier tot zes vrijwilligers, is niet te vergelijken met de acties die levendige kerkelijke gemeenschappen met honderden leden kunnen opzetten ten behoeve van restauraties.

Luister hier naar een interview met voorzitter Kersbergen

Kijk hier naar een interview met directeur Bakker op Omrop Fryslân Televysje

Luister hier naar een interview met directeur Bakker over een actie voor keukens en toiletten in oude kerken

Lees hier welke kerken wanneer opgeknapt worden

Lees hier een toelichting van de Ottema-Kingma Stichting

Powered by N-13 News