Kerk Schurega Kerk Katlijk Kerk Kortezwaag Kerk Lichtaart Kerk Olterterp Kerk Oostrum
Print deze pagina

Actueel

De Stichting Alde Fryske Tsjerken houdt u graag op de hoogte van het laatste nieuws, onder meer over de kerken, restauraties, aankoopplannen en geplande activiteiten.

Als de mogelijkheid geboden wordt om reacties op de nieuwsberichten in te sturen
lees dan eerst de spelregels.

Nieuwsarchief



Fotoverslag voorjaarsexcursie
Gepubiceerd door: dirsaft - 19/02/13 06:11PM - 0 Commentaren: - - 1/52/53/54/55/5

De voorjaarsexcursie heeft op zaterdag 16 maart 2013 ruim 150 belangstellenden langs de Koepelkerk van Berlikum, de Sint-Vituskerk van Stiens en de Ioannis Theatertsjerke van Wier doen reizen.

Image

Gezellige drukte in de kerk van Wier. Foto: Gerhard Bakker

De drie kerken die bezocht konden worden, waren open gesteld van 12.00 tot 17.00 uur. Vrijwilligers van de excursiecommissie gaven regelmatig een toelichting.

Wier

In de kerk van Wier vertelde Liuwe van der Meer over de ondergang van Lautastate in 1748, toen Wier eventjes "het Haren van Friesland was". Oproerige boeren trokken op naar de woning van de grietman van Menameradiel, die in Wier woonde, en staken zijn huis in brand. Horatius Hiddema van Knijff was op dat moment tevens belastinginner, een functie die werd verpacht door de regering. De boeren konden zijn bloed wel drinken, maar hij wist met zijn gezin te ontsnappen door zich in een sloot te verbergen. Later ging hij in Ferwert wonen, waar hij ook begraven ligt. Zijn woning werd volledig gesloopt. Op het perceel waar Lautastate ooit stond, wordt nu tarwe geteeld.

Image

Liuwe van der Meer leest voor uit wat nu 'het rapport van Cohen' zou heten: een verslag van Johannes Doting over de roerige periode in het midden van de achttiende eeuw, toen onder meer Lautastate in Wier werd overvallen en geplunderd.

Liuwe van der Meer vertelde dat de kerk van Wier aan het begin van de dertiende eeuw gebouwd is als kapel voor de bewoners van Lautastate. Wier lag in die tijd aan zee; de Hege Dyk was toen de waddenkust. Vermoedelijk heeft de kerk gewelven in het koor gehad.

Berlikum

In de Koepelkerk van Berlikum vertelde Teake van Popta over de geschiedenis van dit bijzondere gebouw, een van de drie koepelkerken in Friesland (de andere twee staan in Sint-Annaparochie en Wons). In de kerk ligt de moeder van Peter Stuyvesant begraven, de directeur-generaal van Nieuw Amsterdam, het latere New York, waar hij in 1672 overleed. Zijn moeder, Margaretha Hardenstein, was de echtgenote van ds. Balthasar Stuyvesant, die van 1622 tot 1634 predikant was in Berlikum.

Onder de bezoekers bevond zich zaterdag Alle Steenstra, een donateur uit het Oost-Groningse Sappemeer waar toevallig ook een koepelkerk staat. Hij is geboren in Ferwert, vlakbij Hegebeintum.

Image

Een aandachtig gehoor in Berlikum.

Bijzonder in de Koepelkerk van Berlikum is het orgel van Johannes Mitterreither uit Leiden, dat gebouwd werd in 1780. Het is het enige orgel van zijn hand in Friesland dat bewaard is gebleven. Het werd in 1854 met een bovenwerk uitgebreid door Willem Hardorff, en later nog eens gewijzigd in 1929 en 1949, maar bij de uitgebreide restauratie in 1980 werd het orgel teruggebracht in de oorspronkelijke toestand.

Organist Hendrik Snel van de Oude Kerk in Meppel maakte van de gelegenheid om het instrument even te bespelen.

Stiens

In de Sint Vituskerk van Stiens legde Sytske Kooi van de excursiecommisie uit waaraan dit dorp zo'n grote kerk te danken heeft. Het is in de Middeleeuwen een rijk dorp geweest, met een eigen seend-gerecht, de laagste kerkelijke rechtbank, en behoorde tot het Vitusklooster van Corvey aan de Weser (net als de Sint Vituskerk te Leeuwarden, die op het huidige Oldehoofsterkerkhof heeft gestaan, waar nu alleen de Oldehove nog van resteert).

Image

Sytske Kooi legt de excursiegangers uit waaraan Stiens haar grote kerk te danken heeft.

De kerk is gebouwd van tufsteen en dateert uit het eind van de elfde of het begin van de twaalfde eeuw. De tufstenen toren die als westwerk gebouwd was, moest wegens ernstige verzakkingen worden gesloopt. De huidige bakstenen toren met zadeldak, dateert uit de vijftiende eeuw en is dus een stuk jonger.

Koster Kees Buisman kreeg een bloemetje van de excursiecommissie, omdat hij op zijn veertigste trouwdag toch present wilde zijn met koffie, thee en bijzonder grote historische kennis.

De deelnemers aan de excursie konden in de kerken een kerkbeschrijving kopen. Velen maakten daarvan gebruik. De kerkbeschrijvingen van de nu bezochte kerken zullen binnenkort worden toegevoegd aan het archief van kerkbeschrijvingen, dat elders op deze website te vinden is.  

Archief

De Stichting Alde Fryske Tsjerken organiseert al 43 jaar excursies langs kerken in Fryslân. Al vanaf de eerste keer is het de gewoonte om van iedere kerk die bezocht wordt, een beschrijving op papier te zetten. De kerkbeschrijvingen vormen met elkaar een schat aan informatie die voor de liefhebbers van grote waarde is.

Ter gelegenheid van het veertigjarige bestaan van de Stichting Alde Fryske Tsjerken heeft de Provincie Fryslân in 2010 een geldbedrag beschikbaar gesteld om de kerkbeschrijvingen openbaar te maken. Dat doen we natuurlijk met alle plezier.

De Stichting benadrukt dat de verzameling geen wetenschappelijke pretenties heeft. Nogal wat beschrijvingen zijn gedateerd, wat met name betekent dat lang niet alle “recente ontdekkingen” in de teksten verwerkt zijn. Het bestuur heeft dan ook besloten om de kerkbeschrijvingen zoals die op de website worden aangeboden, in dit stadium niet uit te geven als boekje. Mogelijk dat er op enig moment een selectie kan worden gemaakt, die wel kan worden uitgegeven.

Het archief van kerkbeschrijvingen is elders op deze website te vinden. Klik bovenaan de pagina op de letter uit het alfabet van de dorpsnaam die u zoekt.



Alleen geregistreerde gebruikers
kunnen commentaren inzenden


Geen account? Account aanvragen

Gebruikersnaam:

Wachtwoord:

Onthouden:


 

Powered by N-13 News
Bijgewerkt: 24.06.2014